Gıda güvenliği, üretim süreçlerinin her aşamasında dikkat edilmesi gereken bir önceliktir. Çapraz bulaşmayı önlemek, kontaminasyon risklerini en aza indirmek ve gıda ürünlerinin güvenilirliğini sağlamak için el yıkama ve hijyen uygulamaları hayati bir rol oynar. BRCGS Food Standardı Versiyon 9, bu konuda net ve kapsamlı bir rehber sunar. İşte el hijyeni ile ilgili önemli gereklilikler:

1. El Yıkama İstasyonları: Erişilebilirlik ve Donanım
El yıkama alanları, personelin kolayca erişebileceği stratejik konumlara yerleştirilmelidir. Bu istasyonların donanımı şu standartlara uygun olmalıdır:
- Konumlandırma: Üretim alanlarının giriş çıkış noktalarında, tuvaletlerde ve dinlenme alanlarında yer almalıdır.
- Donanım:
- Sıcak su: Mikroorganizmaların etkin bir şekilde uzaklaştırılabilmesi için el yıkamada sıcak su kullanılmalıdır.
- Sıvı sabun: Antibakteriyel özelliklere sahip olmalı, cilt dostu bir formül tercih edilmelidir.
- Kurutma ekipmanları: Tek kullanımlık kağıt havlular veya hijyenik el kurutma makineleri.
- El dezenfektanı: Özellikle yüksek-riskli alanlarda bulunmalıdır.
2. El Yıkama Prosedürleri: Doğru Uygulamalar
Doğru el yıkama, gıda güvenliği için ilk savunma hattıdır. BRCGS’ye göre el yıkama süreci şu adımları içermelidir:
- Ellerin ıslatılması: Elleri ılık su ile tamamen ıslatın.
- Sabun kullanımı: Avuç içleri, parmak araları, tırnak altları ve bilekleri kapsayacak şekilde en az 20 saniye boyunca ovalayın.
- Durulama: Elleri sabundan arındırmak için bol su kullanın.
- Kurutma: Temiz ve tek kullanımlık kağıt havlu ile iyice kurulayın.
- Dezenfekte etme (gerekirse): Elleri uygun bir el dezenfektanı ile dezenfekte edin.
3. El Hijyeninde Kritik Anlar
El hijyeni, belirli durumlarda mutlaka sağlanmalıdır. Bu durumlar şunlardır:
- İşe başlamadan önce.
- Tuvalet kullanımından sonra.
- Yiyecek hazırlığı arasında ürün değişimi yapılırken.
- Çöplerle veya kirli yüzeylerle temasın ardından.
- Burun silme, hapşırma veya öksürme sonrası.
- Eldiven takmadan veya değiştirmeden önce.
4. Eğitim ve Farkındalık
Çalışanların hijyenin önemini anlamaları ve uygulamaları için eğitim şarttır. BRCGS, düzenli hijyen eğitimleri yapılmasını ve bu eğitimlerin içeriğinin şunları kapsamasını önerir:
- El yıkama teknikleri.
- Çapraz bulaşma riskleri.
- Hijyen uygulamalarının gıda güvenliğine katkısı.
- Standardın gereklilikleri ve bireysel sorumluluklar.
5. Denetim ve Sürekli İyileştirme
El hijyeni uygulamalarının sürekliliğini sağlamak için aşağıdaki adımlar atılmalıdır:
- Gözlem ve Denetim: Çalışanların el yıkama uygulamaları düzenli olarak izlenmeli, uygunsuzluklar tespit edilmelidir.
- Kayıt Tutma: El yıkama istasyonlarının kullanımı ve bakımına dair kayıtlar düzenli tutulmalıdır.
- Geri Bildirim ve Eğitim: Uygunsuzluk durumunda personele anlık geri bildirim verilerek iyileştirme sağlanmalıdır.
6. Eldiven Kullanımı ve El Hijyeni
Eldiven kullanımı gerekli olan durumlarda, çalışanların el hijyenine dikkat etmeleri gerektiği unutulmamalıdır. Eldivenler şu durumlarda değiştirilmelidir:
- Her görev değişikliğinde.
- Yırtılma veya kirlenme durumunda.
- Farklı ürünlerle çalışmaya geçişte.
Eldiven kullanımı sırasında el hijyeninin devamlılığını sağlamak için eller yıkanmalı ve dezenfekte edilmelidir.
Sonuç
El hijyeni, BRCGS Food Standardının temel gereklilikleri arasında yer alır ve güvenli gıda üretiminin olmazsa olmazıdır. Bu standartlara uygun olarak oluşturulan hijyen politikaları, çalışanların bireysel sorumlulukları ve şirketin sürekli iyileştirme çabalarıyla desteklenmelidir.
Siz de işletmenizde BRCGS’nin el hijyeni gerekliliklerini uygulayarak gıda güvenliğinde fark yaratabilirsiniz!

